มทร.ล้านนา ส่งมอบ “ไม้เท้าพลิกชีวิต” นวัตกรรมเตือนภัยไฟฟ้ารั่วผ่านกระทรวง อว. ช่วยผู้ประสบภัยน้ำท่วมภาคกลาง ชูงานวิจัยสู่การปกป้องชีวิตประชาชน

เผยแพร่เมื่อ : อังคาร 20 ตุลาคม 2569 โดย วิทยา กวีวิทยาภรณ์ จำนวนผู้เข้าชม 73 คน

ยังไม่มีคะแนนสำหรับบทความนี้ ผู้อ่านสามารถให้คะแนนบทความได้จากปุ่มข้างใต้

มทร.ล้านนา ส่งมอบ “ไม้เท้าพลิกชีวิต” นวัตกรรมเตือนภัยไฟฟ้ารั่วผ่านกระทรวง อว. ช่วยผู้ประสบภัยน้ำท่วมภาคกลาง ชูงานวิจัยสู่การปกป้องชีวิตประชาชน

วันที่ 20 ตุลาคม 2569 รองศาสตราจารย์วิเชษฐ์ ทิพย์ประเสริฐ รักษาราชการแทนอธิการบดี พร้อมด้วย ผู้ช่วยศาสตราจารย์พิสิษฐ์ วิมลธนสิทธิ์ รองอธิการบดีฝ่ายแผน นโยบายและยุทธศาสตร์ และรองศาสตราจารย์ ดร.วันไชย คำเสน รองคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มทร.ล้านนา ลำปาง ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัยและผู้พัฒนานวัตกรรม ร่วมกิจกรรมส่งมอบนวัตกรรมตรวจจับไฟฟ้ารั่วในน้ำ ณ ตึกบัญชาการ 1 ทำเนียบรัฐบาล ถนนพิษณุโลก เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นผู้รับมอบ เพื่อสนับสนุนการช่วยเหลือประชาชนและเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ประสบอุทกภัย ลดความเสี่ยงต่อการสูญเสียชีวิตจากกระแสไฟฟ้ารั่วในน้ำท่วมขัง

การส่งมอบครั้งนี้ดำเนินการโดยสำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) หรือ รวพ. ผ่านหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) นำโดย ศาสตราจารย์ ดร.คมกฤต เล็กสกุล ผู้อำนวยการ รวพ. และรองศาสตราจารย์ ดร.อุเทน คำน่าน รองผู้อำนวยการหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ พร้อมด้วยคณะนักวิจัยจากสถาบันอุดมศึกษา ร่วมส่งมอบนวัตกรรม “ไม้เท้าระวังภัย” และ “ไม้เท้าพลิกชีวิต” รวมจำนวน 500 ชุด โดยในจำนวนดังกล่าวเป็นผลงาน “ไม้เท้าพลิกชีวิต” จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา จำนวน 200 ชิ้น ที่ได้รับการสนับสนุนให้ผลิตเพื่อขยายผลการใช้งานในพื้นที่ประสบภัยน้ำท่วมภาคกลาง

สำหรับ “ไม้เท้าพลิกชีวิต” เป็นนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นโดยคณะนักวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ลำปาง ภายใต้โครงการ “การพัฒนาระบบและกลไกการบริหารจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมจังหวัดลำปางอย่างมีส่วนร่วมด้วยเทคโนโลยีที่เหมาะสมเฉพาะพื้นที่ ระยะที่ 3” ซึ่งได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจาก บพท. โดยมีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาศักยภาพคน เทคโนโลยี และระบบข้อมูล เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถของชุมชนและหน่วยงานท้องถิ่นในการบริหารจัดการภัยพิบัติอย่างมีส่วนร่วมและมีประสิทธิภาพ

หนึ่งในผลผลิตสำคัญของโครงการ คือการพัฒนาอุปกรณ์ตรวจจับความเสี่ยงจากกระแสไฟฟ้ารั่วในพื้นที่น้ำท่วมขัง โดยประยุกต์องค์ความรู้ด้านวิศวกรรมไฟฟ้ามาสร้างนวัตกรรมที่ใช้งานง่าย เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและข้อจำกัดของพื้นที่ประสบภัย

“ไม้เท้าพลิกชีวิต” ได้รับการออกแบบให้สามารถตรวจจับความต่างศักย์ไฟฟ้าแบบไม่ต้องสัมผัสแหล่งกำเนิดโดยตรง ภายในระยะตรวจจับตามที่ออกแบบไม่เกิน 1 เมตร พร้อมระบบแจ้งเตือนด้วยแสงไฟ LED และเสียงเตือนเมื่ออุปกรณ์ตรวจพบสภาวะเสี่ยง ตัวกล่องควบคุมออกแบบให้ทนต่อสภาพแวดล้อมที่มีน้ำท่วมขัง และติดตั้งปุ่ม Test Button สำหรับทดสอบความพร้อมของระบบก่อนใช้งาน เพื่อช่วยให้ประชาชน เจ้าหน้าที่กู้ภัย และอาสาสมัครสามารถประเมินความเสี่ยงเบื้องต้นก่อนเข้าพื้นที่อันตราย ทั้งนี้ ระยะตรวจจับและประสิทธิภาพขึ้นอยู่กับสภาพการใช้งานจริง จึงต้องใช้ร่วมกับมาตรการความปลอดภัยทางไฟฟ้าอื่น ๆ

นวัตกรรมดังกล่าวไม่ได้หยุดอยู่เพียงการพัฒนาในห้องปฏิบัติการ แต่ได้ผ่านการทดสอบและนำไปใช้งานตรวจสอบความเสี่ยงจากกระแสไฟฟ้าในพื้นที่ประสบอุทกภัยจังหวัดน่านและจังหวัดสงขลา โดยเฉพาะพื้นที่อำเภอหาดใหญ่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในสถานการณ์จริง พร้อมนำประสบการณ์และข้อเสนอแนะจากผู้ใช้งานมาปรับปรุงประสิทธิภาพของอุปกรณ์อย่างต่อเนื่อง

การผลิตและส่งมอบไม้เท้าจำนวน 200 ชิ้นในครั้งนี้ จึงเป็นการขยายผลจากงานวิจัยที่ผ่านการทดลองใช้ในพื้นที่สู่การสนับสนุนภารกิจช่วยเหลือผู้ประสบภัยในวงกว้าง โดยเฉพาะในช่วงน้ำท่วมและระยะฟื้นฟูหลังน้ำลด ซึ่งประชาชนเริ่มทยอยกลับเข้าบ้านเรือนและอาคารที่อาจมีระบบไฟฟ้าชำรุดเสียหายจากน้ำท่วม ภายใต้เป้าหมาย “กลับบ้านแล้วต้องปลอดภัย” เพื่อให้ประชาชนสามารถรับรู้และหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากไฟฟ้ารั่วก่อนเกิดอุบัติเหตุ

ทั้งนี้ จากข้อมูลสถานการณ์อุทกภัยปี 2569 ที่หน่วยงานผู้จัดกิจกรรมนำเสนอ ระบุว่า พื้นที่ประสบภัย 21 จังหวัด มีผู้เสียชีวิตสะสม 70 ราย โดยมีผู้เสียชีวิตจากเหตุไฟฟ้าช็อตหรือไฟฟ้าดูด 17 ราย คิดเป็นร้อยละ 24.3 ของผู้เสียชีวิตทั้งหมด สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาเทคโนโลยีตรวจจับและแจ้งเตือนอันตรายจากกระแสไฟฟ้ารั่ว ซึ่งเป็นภัยที่ประชาชนไม่สามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่า

การเข้าร่วมส่งมอบนวัตกรรมครั้งนี้สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ในการขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมเพื่อสังคม โดยเชื่อมโยงองค์ความรู้ของคณาจารย์และนักวิจัยเข้ากับการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจริง ตลอดจนแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของระบบสนับสนุนทุนวิจัยที่เปิดโอกาสให้สถาบันอุดมศึกษาพัฒนาเทคโนโลยีจากความต้องการของพื้นที่ และสามารถต่อยอดไปใช้ประโยชน์ในระดับประเทศ

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ยังคงมุ่งมั่นพัฒนากำลังคน งานวิจัย และนวัตกรรมที่ตอบสนองต่อความต้องการของชุมชนและสังคม ภายใต้ความร่วมมือกับกระทรวง อว. หน่วยงานสนับสนุนทุนวิจัย และภาคีเครือข่าย เพื่อขับเคลื่อนการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และวิศวกรรมศาสตร์ไปสร้างประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม โดยมุ่งหวังให้นวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการลดความสูญเสีย ยกระดับความปลอดภัย และเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ประชาชนอย่างยั่งยืน

SDGs ที่เกี่ยวข้อง